Emekli Maaşı Hesaplama

Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama Nasıl Yapılır?

Emekli olacağınız zaman yalnızca emekli maaşı almazsınız. Bir yerde SSK’lı olarak çalışıyorsanız, emekli olurken kıdem ve ihbar tazminatı almaya da hak kazanırsınız. Kıdem ve ihbar tazminatı her çalışanın almaya hakkı olan tazminatlardır ve bu nedenle emekli olurken de ödenmesi gerekir. Sizlere daha önce emekli maaşı hesaplama hakkında detaylı bilgi sunmuştuk. Şimdi ise sizlere emekli olurken alacağınız kıdem ve ihbar tazminatları hakkında detaylı bilgi verelim;

Kıdem tazminatı nedir, nasıl hesaplanır?

Kıdem tazminatı, işçilerin haklarını korumak amacıyla haklı bir nedene dayanarak işten ayrılmaları durumunda, en son çalıştıkları iş yerinde geçirdikleri sürelere göre ödenen tazminattır. Bu tazminatın alınabilmesi için en az son bir yılın aynı iş yerinde geçirilmesi gerekir. Kıdem tazminatı hesaplanırken işçinin son iş yerinde çalıştığı süreler esas alınır ve her tam yıl için bir aylık asgari brüt ücret esas alınarak ödeme yapılır. Bir yılı aşan süreler için aynı oranda ödeme yapılır. Buna göre emeklilik dilekçesini verdikten sonra çalıştığınız iş yerinden kıdem tazminatı alabilmeniz için bu iş yerinde en az 1 yıl süre ile çalışmış olmanıza bakılır.

Emekli maaşı hesaplama işlemlerine dahil edilmeyen kıdem tazminatı, işten ayrıldığınız yıl için geçerli olan asgari brüt ücrete göre hesaplanır ve tarafınıza ödenir. İş yerinden toplu olarak alacağınız bu tazminat için kanunda bazı düzenlemeler yapılmıştır. Emekli olacakların alacakları kıdem tazminatı için yapılan düzenlemeler şöyledir;

1999 yılından önce işe başlayanlar ve yalnızca yaş koşuşu dışında emeklilik için diğer koşulları yerine getirenler, kıdem tazminatı almaya hak kazanır. 1999 yılında yapılan bu düzenleme ile kadınların emekli olma yaşı 58 erkeklerin ise 60 olmuştu. Bu düzenleme de kıdem tazminatı da yer verilmişti. Bu düzenleme ile 15 yıl sigortalı olarak çalışa ve 3600 gün prim ödeyen kişiler, kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar. Bu düzenleme ilk olarak 8 Eylül 1999 tarihinden önce işe başlayanlar için uygulanmıştır.

Daha sonra yapılan düzenleme ile 8 Eylül 1999 tarihinden sonra işe başlayanlar için de kıdem tazminatı uygulaması getirilmiştir. Buna göre; yaş koşulu dışında emekli olmak için diğer şartları tamamlayan kişiler, kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar. Yani 4500 günle ve 5400 günle kısmi emeklilik hakkı kazanan kişiler de kıdem tazminatı almaya hak kazanmaktadır.

Kıdem tazminatı hesaplanırken, uygulanan bir tavan miktarı vardır. Bu tavan miktar 2018 yılının ilk 6 ayı için 5001 liradır. Buna göre işçinin almış olduğu maaşlar ve düzenli olarak almış olduğu tüm ödemeler kıdem tazminatı hesabına dahil edilir. İşçi, bu tavan miktarın altında ödeme alıyorsa, almış olduğu maaş tutarına göre kıdem tazminatı hesaplanır. Yüksek maaş alan işçi ise 10 bin lira bile maaş alırsa alsın, kıdem tazminatı hesabında belirlenmiş olan tavan miktar yani 5001 lira dikkate alınacaktır. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilerek hesaplama yapılır.

Örneğin; 2000 lira maaş alan bir kişi en son çalıştığı iş yerinde tam olarak 8 yıl çalıştıysa, emeklilik hakkı kazandığında alacağı kıdem tazminatı 2000 X 8 = 16.000 damga vergisi= 16.000 X 0,00759 = 121,44

Net kıdem tazminatı tutarı = 16.000 – 121,44 = 15.878,56 lira şeklinde hesaplanır.

Emekli olmadan kıdem tazminatı nasıl alınır?

Kanunda, çalışanların işe başlama tarihlerine göre emekli olmadan kıdem tazminatı almalarına hak tanınmıştır. Pek çok çalışanın bu konuda bilgisi bulunmaz. Bu nedenle sizlere, hangi koşullarda emeklilik hakkı kazandığınızda kıdem tazminatı alabileceğinizi açıklayalım;

  • 8 Eylül 1999 tarihinden önce işe başlayanlar 15 yıl sigortalı olup 3600 gün prim yatırdıktan sonra kıdem tazminatı alabilirler.
  • 8 Eylül 1999 tarihinden sonra işe başlayanlar kıdem tazminatını emekli olamadan alabilmek için 2024 yılını beklemek zorundadır. Kesintisiz olarak 20 yıl çalışıp 7000 gün prim ödeyen kişiler ise bu koşulu tamamladığı tarihte emekli olmadan kıdem tazminatı alabilir.
  • 9 Eylül 1999 ve 30 Nisan 2008 tarihleri arasında işe başlayanlar 25 yıl sigortalı olup 4500 gün prim yatırdıktan sonra emekli olmadan kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar.
  • 1 Mayıs 2008 tarihinden sonra işe başlayanlar 25 yıl sigortalı olup 5400 gün prim ödedikten sora emekli olmadan kıdem tazminatını almaya hak kazanırlar.
  • 9 Eylül 1999 tarihinden sonra işe başlayanlar, sigortalı olma süresi şartına bakılmadan 7000 gün prim yattıktan sonra emekli olmadan kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar.

İhbar tazminatı nedir, nasıl hesaplanır?

İş Kanunu ile belirlenmiş olan ihbar tazminatı, iş verenin işçiyi çıkarmadan önce ya da işçinin işten ayrılmadan önce karşı tarafa bildirim yapmasını sağlamak amacıyla uygulanmakta olan bir tazminat türüdür. Kanunda belirtilen ihbar sürelerine uymayan işçi ya da işveren, bu süreler kadar tutarı karşı tarafa ödemekle yükümlüdür. Bildirim yani ihbar süreleri, işçinin on iş yerinde çalıştığı süreye göre değişlik gösterir. İhbar tazminatı hesaplanırken gelir ve damga vergileri alınır.

İhbar tazminatında bildirim süreleri;

  • 6 aydan az çalışmış olan kişiler için 2 hafta
  • 6 ay ile 1,5 yıl arasında çalışmış olan kişiler için 4 hafta
  • 1,5 yıl ile 3 yıl arasında çalışmış olan kişiler için 6 hafta
  • 3 yıldan fazla çalışmış olan kişiler için de 8 haftadır.

İşten çıkarılma ya da işten ayrılma durumlarında bu ihbar sürelerine göre günlük brüt ücret üzerinden hesaplama yapılır ve tazminat ödenir. Emekli olma hakkı kazandıktan sonra işten ayrılan ve kıdem tazminatı alan bir kişi, ihbar tazminatı alamaz. Bu tazminatı genellikle işverenler de talep etmez.

Sonuç;

Emekli maaşı hesaplama işlemlerine dahil edilmeyen ancak emekli olmaya hak kazandığınızda alabileceğiniz tazminat, kıdem tazminatıdır. İhbar tazminatı ise bu durumda işveren tarafından istenmelidir. Ancak emekli olmaya hak kazanmış kişiler için genellikle işverenler, ihbar tazminatı talep etmezler.

Yorumlar (1 Yorum)
müslüm
müslüm Cevapla
- 1:27 pm

bağkur emekli maaşımı hesaplaşmak istiyorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×

Bir Şeyler Ara