Emekli Maaşı Hesaplama

Kendi İsteği İle İşten Ayrılan Kıdem Tazminatı Alır mı?

Kendi isteği ile işten ayrılan işçilerin kıdem tazminatı almaya hakkı vardır. Ancak bu işçilerin kıdem tazminatını alabilmesi için kanunda yer alan işten ayrılma koşullarını taşımaları gerekir. İşçilerin çalışma koşulları ve hakları İş Kanunu tarafından düzenlenmektedir. Buna göre kendi isteği ile işten ayrılan işçiler, kanundaki şartlara uygunsa, işveren tarafından kıdem tazminatı ödenmesi zorunludur. İşverenin bu tazminatı ödememesi halinde cezai işlem uygulanmaktadır. Tazminatını alamayan işçiler mahkemeye başvurarak haklarını arayabilir ve işverenlerine dava açabilirler. Bu durumda işveren, tazminatla birlikte para cezası da ödeme zorunda kalır. Sizlere işçilerin alabilecekleri tazminatlar hakkında detaylı bilgi verelim;

Kıdem tazminatı nedir, şartları nelerdir?

Kıdem tazminatı, iş kanunu kapsamında çalışan işçilerin, haklı bir nedene dayanarak  istifa etmesi ya da işten ayrılması durumunda, çalışılan süre kadar işveren tarafından ödenen tazminattır. İşçilerin hangi şartlar altında kıdem tazminatı alabileceği ve hangi hükümleri yerine getirmeleri gerektiği, kanunda düzenlenmiştir. Buna göre kıdem tazminatını hak eden işçileri aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür;

  • Son çalışılan iş yerinde en az bir yıllık çalışma süresinin olması durumunda işçileri kıdem tazminatı almaya hak kazanabilir. Daha az çalışılan süreler için bu tazminat verilmez.
  • İşçinin vefat etmesi halinde kıdem tazminatı hakkı kaybolmaz. Bu hakkı, kanun mirasçıları tarafından istenebilir ve alınabilir.
  • Askerlik nedeniyle işten ayrılmak zorunda kalan işçilerin kıdem tazminatını almaya hakkı vardır.
  • İş yerinde çalıştığı süre içinde evlenen ve evlilik nedeniyle 1 yıllık süre içinde işinden ayrılan işçilerin kıdem tazminatı almaya hakkı bulunmaktadır.
  • Emeklilik şartlarını yerine getiren ve emekli olmak için dilekçe veren işçilerin işten ayrılmaları durumunda, kıdem tazminatını almaya hakkı bulunmaktadır.
  • Emeklilik koşullarını dolduran ancak emekli olmak için yaşını beklemek zorunda olan işçilerin de işten ayrılmaları durumunda, kıdem tazminatlarını alma hakkı bulunmaktadır.
  • İşçilerin kendi istekleri ile işten ayrılmaları yani istifa etmeleri durumunda kıdem tazminatı verilmez. Ancak işçiler haklı bir nedene dayalı olarak istifa ederlerse, kıdem tazminatlarını alabilirler.

İşçilerin kıdem tazminatı alabilmesi için gerekli olan haklı nedenler;

  • İşçiler, yaptıkları işten dolayı hastalanmaları sonucunda işten istifa ederlerse, kıdem tazminatlarını alabilirler.
  • İşverenin, kanunlar ve işçi ile yapılan iş sözleşmesi kurallarına uygun davranmaması durumunda işçiler istifa etme ve kıdem tazminatı alma hakkına sahiptir.
  • İş yerinde işçinin hakarete uğraması, çalışanlar ya da işveren tarafından olumsuz davranışlara maruz kalması sonucunda istifa etme ve kıdem tazminatı alma hakkı bulunmaktadır.
  • İşyerinde meydana gelen olaylar nedeniyle işçinin işyerinde bir haftadan fazla süre çalışması sonucunda istifa etme ve kıdem tazminatı alma hakkı bulunmaktadır.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kıdem tazminatı, işçilerin son iş yerinde çalıştıkları süreye göre hesaplanır. Buna göre işinden yarılan işçiler, bir yıllık çalışma süresi karşılığında son aldıkları maaş üzerinden kıdem tazminatı almaya hak kazanır. Kıdem tazminatı tutarı brüt maaş üzerinden hesaplanır. Buna göre bir iş yerinde çalışan işçinin son ay aldığı maaşın 2500 lira olduğunu varsayalım. Bu işçi bu işyerinde 3 yıllık çalışma süresi karşılığında 3 X 2500 = 7500 lira kıdem tazminatı alabilir.

Kıdem tazminatı hesaplamasında dikkat edilecek bazı kurallar vardır. Bunları şu şekilde açıklayabiliriz;

  • Kıdem tazminatı hesaplanırken işçiye verilen yol yardımı, erzak yardımı, yemek yardımı, Ramazan kolisi, prim ve ikramiye gibi düzenli ödemelerin dahil edilmesi gerekir. İşten ayrıldığınızda daha fazla kıdem tazminatı almak istiyorsanız, bu ödemelerin mutlaka maaş bordronuza yansımasını sağlamalısınız.
  • Alınan kıdem tazminatının üzerinde yalnızca damga vergisi alınmaktadır. Bu sayede net maaştan daha yüksek bir rakam elde edilir.
  • Kıdem tazminatı ödemesi için her yıl devlet tarafından bir tavan sınır yan üst sınır belirlenir. Ödemelerin bu üst sınırı aşmayacak şekilde yapılması gerekir.

2019 kıdem tazminatı tavan tutarı ne kadardır?

2019 yılında brüt asgari ücret rakamları değişmiştir. Buna göre verilecek olan kıdem tazminatı tutarı da değişiklik gösterir. Devlet her yıl ödenecek olan kıdem tazminatı tutarında üst limit belirler. 2019 için belirlenen üst limit tutarı ise 6017,60 liradır. Bu tutar, bir yıllık çalışmanın karşılığında ödenebilecek aylık tazminat tutarını ifade eder. Yani bir işçi bir yıl çalıştığı iş yerinden aylık 10.000 lira maaş alsa bile alabileceği bir yıllık tazminat tutarı 2019 yılı için en fazla 6017,60 lira olacaktır.

Kendi isteği ile işten ayrılan işçilere kıdem tazminatı ödenir mi?

İhbar tazminatı işten ayrılma durumunda hem işçiye hem de işverene sorumluluk yükleyen bir tazminat türüdür. Kanuna göre işten ayrılan işçilerin ya da işçi çıkaran işverenlerin, ayrılma yapmadan önce haber vermesi gerekir. Bu haber verme gerçekleşmediği durumlarda tazminat ödemesi yapılmaktadır. İhbar sürelerine uyulmadığı durumlarda işveren ya da işçi tarafından ödenen tazminata, ihbar tazminatı adı verilir. Kıdem tazminatı le birbirine karıştırılan bu tazminat aslında çok faklıdır.

İhbar tazminatının alınmasının amacı cezai yaptırımdır. Çünkü kanuna göre işveren işçisini çıkaracağı zaman ona, çalışma süresini göz önünde bulundurarak, kendisine yeni bir iş bulma şansı tanımalıdır. Bu süre zarfında ise halen kendi çalışanı olmalıdır. Aynı şekilde bir işçi çalıştığı iş yerinden ayrılıyorsa, işverenin zor durumda kalmaması ve kendisini yerine birini bulabilmesi için ihbar sürelerine uygun olarak haber vermelidir. İhbar sürelerine uyulmadığında ihbar tazminatı hakkı doğar. Bu tazminatı ödemeyen işçiden ya da işverenden para cezası istenebilir. Ayrıca ihbar tazminatını alamayan tarafın dava açma hakkı bulunmaktadır.

Kanuna göre kendi isteği ile işten ayrılan işçilerin ihbar tazminatı almaya hakkı bulunmaz. İşçilerin bu tazminatı alabilmesi için işveren tarafından işine son verilmesi gerekir. Kanuna göre belirlenmiş olan ihbar süreleri şu şekildedir;

  • Son işyerinde 6 aydan daha az çalışan işçilerin ihbar süresi 14 gündür.
  • Son iş yerinde 6 ile 18 ay arasında çalışan işçilerin ihbar süresi 28 gündür.
  • Son iş yerinde 18 ay ile 3 yıl arasında çalışan işçilerin ihbar süresi 42 gündür.
  • Son iş yerinde 3 yıldan fazla çalışmış olan işçilerin ihbar süresi ise 56 gündür.

İhbar tazminatı hesaplama nasıl yapılır?

İhbar tazminatı hesaplamalarında kıdem tazminatından farklı olarak tavan ücret bulunmaz. Başka bir deyişle ihbar tazminatında üst sınır yoktur. Bu tazminat, günlük brüt ücret tutarı üzerinden hesaplanmaktadır. İşçinin son iş yerinde çalışma süresine göre ihbar süresi belirlenir. Ardından günlük brüt ücret tutarı belirlenir ve ihbar süresi ile çarpıldıktan sonra alacağı brüt ihbar tazminatı tutarı elde edilir.

Hesaplanan ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi alınır. Gelir vergisi, işçinin almış olduğu aylık kazancına göre belirlenen gelir vergisi dilimleri üzerinden kesilir. Bu kesintiler yapıldıktan sonra verilecek olan net ihbar tazminatı tutarı hesaplanmış olur.

Yorumlar (Yorum yapılmamış)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×

Bir Şeyler Ara