Emekli Maaşı Hesaplama

Çalışanın Yıllık Ortalama Kazancı Ne Anlama Gelir?

Ortalama yıllık kazanç, emekli maaşı hesaplama için gerekli olan verilerden biridir. SSK için emekli maaşı hesaplanırken kullanılır. Bilindiği gibi SSK’dan emekli olmak isteyen bir kişinin emekli maaşı hesaplanırken 3 farklı dönem esas alınır. Bu dönemlerden her birinde, yıllık ortalama kazanç önemlidir. Dönemlerdeki kısmi emekli aylığının bulunabilmesi için, yıllık ortalama kazancın gösterge tablosuna uygun olarak güncellenmesi gerekir. Gösterge rakamları hakkında daha detaylı bilgi edinebilmek için “Emekli Maaşı Hesabında Gösterge Rakamlarının Önemi Nedir?” isimli makalemizi okuyabilirsiniz. Sizlere emekli maaşı hesaplanırken yıllık ortalama kazancın nasıl hesaplanabileceği hakkında detaylı bilgi verelim;

Emekli maaşı hesaplama için ortala yıllık kazanç nasıl bulunur?

Emekli maaşı hesaplama 2000 öncesi dönem, 2000-2008 arası dönem ve 2008 sonrası dönem için farklı formüller ile yapılır. Bunun nedeni hem 2000 yılında hem de 2008 yılında emekli maaşları hakkında yeni düzenlemeler yapılmış olmasıdır. Bu düzenlemeler ile birlikte emekli olma koşulları da değişmiş ve emekli olmak daha zor hale gelmiştir. Her dönem için ortala yıllık kazancın nasıl hesaplandığını açıklayalım;

  • 2000 öncesi dönem için ortalama yıllık kazanç hesabı;

2000 öncesi dönemin kısmi aylığını bulabilmeniz için öncelikle tam aylığı bulmanız gerekir. Tam aylık ise gösterge, katsayı ve aylık bağlama oranı ile bulunmaktadır. Gösterge rakamını bulabilmek için bir tabloya bakmanı gerekir. Bu tablo hakkında bilgi almak için yukarıdaki bağlantıya tıklayabilirsiniz. Özel sektör çalışanlarının gösterge rakamını bulmak için gösterge tablosuna, devlet memurlarının gösterge rakamını bulabilmek için de üst gösterge tablosuna bakılır.

Gösterge tablosunda bulunan ve emekli maaşınızı hesaplamak için kullanılan rakamı bulmak için de yıllık ortalama kazancınızı bulmanız gerekir. Bunun için son 10 yıllık kazançlarınızın toplamını 10’a bölmelisiniz. 2000 öncesi dönem için yatırmış olduğunuz son 10 yıllık primlerin her bir yılının primlerini toplayıp 10’a böldükten sonra ortalama yıllık kazancı bulursunuz. Ortalama yıllık kazancınıza en yakın olan değeri tablodan bularak, hangi derece ve kademeye göre emekli olabileceğinizi hesaplayabilirsiniz.

Gösterge tablosunda son 10 yıllık kazancınıza eş değer bir rakam bulunmuyorsa, bu sefer de son 5 yıllık toplam kazancınızı toplamalı ve 5’e bölmelisiniz. Elde ettiğiniz rakama yakın bir değeri tablodan bularak, maaş hesabınızda kullanabilirsiniz.

  • 2000-2008 arası dönem için ortalama yıllık kazanç hesabı;

Bu dönemde yapılan emekli maaşı hesaplama işlemlerinde, ortalama yıllık kazancın alacağınız emekli maaşına direkt olarak etkisi bulunur.

Tam aylık = (ortalama yıllık kazanç X aylık bağlama oranı) /12 şeklinde bulunur. Bu dönemdeki kısmi aylığın bulunabilmesi için ise tam aylığın hesaplanması gerekir. Görüldüğü gibi ortalama yıllık kazanç ile bu dönem için aylık bağlama oranının çarpılması ve çıkan sonucun 12’ye bölünmesi sonucunda, tam aylık hesaplanabilir.

2000 yılından sonra yıllık ortalama kazancın bulunabilmesi için de her yılın kazancının 2008 yılına göre güncellenmesi gerekir. Bunun için her yıla ait olan güncelleme katsayılarının bilinmesi gerekir.

Bu dönemdeki ortalama yıllık kazancı bulabilmek için;

(Güncellenmiş kazançlar toplamı / 2000-2008 arası dönem için yatırılan prim gün sayısının toplamı) X 360 formülü kullanılır.

Yani ortalama yıllık kazanın hesaplanabilmesi için önce her yıl yatırılan primlerin güncellenmesi, sonra güncellenen bu primlerin toplaması ve 2000-2008 arası dönemde yatırılan toplam prim gün sayısına bölünmesi gerekir. Elde edilen rakamın 360 ile çarpılması sonucunda ise ortalama yıllık kazanç hesaplanmış olur.

  • 2008 sonrası dönem için ortalama yıllık kazanç hesabı;

2008 yılından sonra yapılan emekli maaşı hesaplama işlemlerinde ise ortala yıllık kazancın yerini ortalama aylık kazanç almaktadır. Ancak ortalama aylık kazancın hesaplanabilmesi için yine yıllık kazançların güncellenmesi gerekir. Bu kazançların güncellenebilmesi için yine güncelleme katsayısı kullanılmalıdır. Güncellenmiş olan kazançlar toplandıktan sonra 2008 yılından itibaren yatırılan toplam prim gün sayısına bölünür ve çıkan rakamın 30 ile çarpılması sonucunda ortalama aylık kazanç hesaplanabilir. Ortalama aylık kazanç ile aylık bağlama oranının çarpılması sonucunda da 2008 sonrası dönemin tam aylığı hesaplanabilir.Güncelleme katsayısı hakkında detaylı bilgi edinmek için “Güncelleme Katsayısı Nedir?” isimli makalemizi okuyabilirsiniz.

Önemli Not; 2000 sonrası ve 2008 sonrası dönemler için emekli maaşı hesabında kullanılan güncelleme katsayıları, devlet tarafından belirlenmektedir. Bu katsayılara belirlenirken 2008’e kadar olan dönem için bir önceki yılın TÜFE ve büyüme hızı oranları kullanılır. 20008’den sonraki dönemde güncelleme katsayısı belirlenirken de bir önceki yılın TÜFE ve büyüme hızını %30’u alınır. 2008 yılından sonra büyüme hızının tamamının değil de %30’unun alınması, emekli maaşlarının daha düşük hesaplanmasına neden olur.

Emekli olma şartları nelerdir?

Emekli olabilmek için işe başlama tarihiniz çok önemlidir. Hangi tarihte işe başladıysanız, o döneme göre geçerli olan emeklilik şartları ile emekli olabilirsiniz. Bu açıklamaya göre 2000 öncesi dönem, 2000-2008 arası dönem ve 2008 sonrası dönem için emekli olma şartları farklılık gösterir. Ancak hepsinde ortak olan nokta emekli olma yaşının tamamlanması, hizmet süresinin doldurulması ve toplam prim gün sayısının yatırılmış olmasıdır.

Yaş şartı; emekli olunabilmesi için çalışan kişilerin belirli bir yaşa gelmesini ifade eder. Emekli olma yaşı, her düzenleme ile daha fazla yukarı çekilmiştir. Özellikle 2008 yılında yapılan düzenleme sonrasında, yaş şartını tamamlayamadığı için emekli olamayanlar sorunu meydana gelmiştir.

Hizmet süresi; çalışan bir kişinin emekli olabilmesi için belirli bir süre kadar çalışmış olması gerektiğini ifade eder. Her dönem için değişmekle birlikte ortalama olarak kadınlarda 20 yıl erkeklerde 25 yıl şartı aranır.

Prim gün sayısı; çalışanların emekli olması için gerekli olan ve yatırılması gereken primlerin toplamını ifade eder. Başka bir deyişle çalışan birinin emekli olabilmesi için toplam prim gün sayının tamamlandığı güne kadar çalışması gerekir. Örneğin; 2008 yılından sonra işe başlayan SSK’lıların emekli olabilmesi için 7000 gün prim yatırılmış olması, Bağkur’luların emekli olabilmesi için ise 9000 gün prim yatırılması gerekir.

Yorumlar (1 Yorum)
Ayşe Tutan
Ayşe Tutan Cevapla
- 9:31 am

Ortalama yıllık kazanç neden bütün dönemler için alınıyor?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×

Bir Şeyler Ara